مشکلات امروز ایران بزرگ ساختاری و سیستمی است یا مدیریتی یا هر دوی آنها ( بخش اول )

مشکلات امروز ایران بزرگ ساختاری و سیستمی است یا مدیریتی یا هر دوی آنها
( بخش اول )

 

 

 

در معنی و تعریف ساختار عنوان شده که ساختمان و اسکلت هر پدیده ای، یا الگو و شیوه سازماندهی اجزای مرتبط در یک پدیده مادی ، اجتماعی و انسانی
در تعریف سیستم هم ذکر شده که مجموعه ای از اجزا مرتبط به یکدیگرند که در ارتباط منظمی با یکدیگر و برای تامین هدف خاص و مشخصی فعالیت می کنند.
در تعریف مدیریت عنوان گردیده فرآیند بکار گیری منابع انسانی و مادی برای تحقق اهداف یا ماموریت های از قبل تعیین شده با استفاده از فنون و روشهای برنامه ریزی، سازماندهی، بسیج منابع و امکانات،هدایت و انگیزش و نهایتا نظارت و کنترل
ساختار کلان ، اساسی و اسکلت جمهوری اسلامی ایران در قانون اساسی تبیین شده که متضمن فلسفه ایجاد حکومت و نظام ارزشی حاکم بر آن، حقوق ملت، چیدمان نظام مطلوب اقتصادی و مالی، تعریف و تبیین اجزای تشکیل دهنده حکومت و وظایف و اختیارات و مسیولیت های هریک از اجزا شامل رهبری، قوای سه گانه ، شورای نگهبان قانون اساسی، مجمع تشخیص مصلحت و روابط متقابل بین این اجزا برای تحقق اهداف و ماموریت نظام جمهوری اسلامی ایران می باشد.
در این نوشتار کوتاه به مسایل ساختاری و سیستمی سیاسی ، فرهنگی و اجتماعی ورود پیدا نمی کنیم و تنها به کارکرد ساختار اقتصادی که باعث ایجاد فساد سیستمی ، رانت خواری گسترده عوامل حکومتی و اعوان و انصار آنها، عدم شفافیت ، چیدمان اقتصاد کلان بصورت خودی و غیر خودی، توزیع ثروت و منابع کشور بین خودی و غیر خودی و ایجاد نارضایتی عمومی مردم از این ساختار می باشد می پردازیم لیکن بیاد داشته باشیم که ساختار کلان و کارکرد آن در تمامی اجزا بهم دیگر وابسته است و سایر ساختارها و سیستم ها و نیز ساختار کلان نیز از کارکرد سیستم اقتصادی تاثیر و تاثر می پذیرد و هر تغییری در کارکرد و عملکرد این سیستم بر کارکرد و عملکرد سیستم های سیاسی ، فرهنگی و اجتماعی و ساختار کلان نیز اثرات خود را بجای می نهد.
در تعریف اقتصاد عنوان شده ارتباط بین تولید، تجارت ، و عرضه پول و مصرف کالاها و خدمات در یک کشور یا منطقه مشخص بر اساس منابع محدود و کمیاب طبیعی و انسانی.
شاخص های بررسی و اندازه گیری یک اقتصاد نیز با بهره گیری از عوامل زیر توسط اقتصاددانان انجام می شود :
تولید ناخالص داخلی ، GDP سرانه ، GNP ، مخارج مصرفی، نرخ ارز ، بازار سرمایه و سهام، بازار پول و بانک، نرخ بهره ، بدهی ملی ، نرخ تورم ، نرخ بیکاری و نهایتا تراز تجاری
در کشورهایی که اقتصاد شفاف و شیشه ای ندارند نوعی اقتصاد زیر زمینی یا غیر رسمی هم وجود دارد که نه تحت نظارت دولت قرار می گیرند و نه به دولت مالیات می پردازند.
در این نوشتار مختصر فقط برخی از کارکردهای عوامل مهم اقتصادی را مرور و باز خوانی می کنیم و دوستان علاقمند به مباحث اقتصادی با مراجعه به کتب و مقالات علمی منتشره می توانند اطلاعات تخصصی و عمومی افزونتری کسب کنند.
تولید ناخالص داخلی یکی از عوامل اساسی سنجه اقتصادی است که در برگیرنده مجموع ارزش کالاها و خدمات نهایی است که در یک دوره معین معمولا یکساله در یک کشور تولید می شود. برای محاسبه تولید ناخالص داخلی سه روش عمده مورد استفاده اقتصاددانان با تخصص اقتصاد سنجی قرار می گیرد که عبارتند از روش نگرش درآمد، روش نگرش مصرف و روش ارزش افزوده.
تولید ناخالص داخلی ایران بر اساس گزارش مراجع داخلی و بین المللی در سال ۱۹۹۰ حدود ۶۱۹ میلیارد دلار و در رتبه اقتصاد ۱۶ دنیا بوده است که در سال ۲۰۱۸ به حدود ۱۶۰۰ میلیارد دلار افزایش ولی به رتبه ۱۸ اقتصاد دنیا با توجه به افزایش و رشد جمعیت تنزل یافته است. درآمد سرانه در سال ۱۹۹۰ حدود ۱۱۰۰۰ دلار و در سال ۲۰۱۸ حدود ۱۹۰۰۰ دلار بوده است. درآمد سرانه هر ایرانی بر مبنای قدرت برابری خرید در سال ۲۰۱۸ در رتبه ۶۳ کشورها قرار دارد و قطر با درآمد سرانه حدود ۱۱۷۰۰۰ دلاری در سال ۲۰۱۸ در رتبه اول دنیا قرار دارد.البته این محاسبه درآمد سرانه ۱۹۰۰۰ دلاری سالانه و در واقع ماهانه ۱۵۸۳ دلاری بر اساس دلار ۳۵۰۰ تومانی انجام شده و با نرخ تسعیر ارز و بخصوص دلار در سال ۹۷ که در پایان سال به حدود ۳.۷ برابر افزایش یافته بود اکنون درآمد سرانه سالانه به ۵۱۳۵ دلار یا ماهانه به ۴۲۷ دلار تنزل یافته است.
اما حقوق بازنشستگان کشوری با درآمد ثابت و میانگین ۲.۲ میلیون تومانی ماهانه در سال ۹۷ در واقع به حدود ۱۷۰ دلار در ماه رسیده در حالی که این درآمد در سال ۱۳۹۶ و با میانگین ۱.۸ میلیون تومان در ماه و با محاسبه نرخ دلار ۳۵۰۰ تومانی حدود ۵۱۴ دلار بوده که در مقایسه با درآمد میانه سرانه ماهانه ایرانیان در سال ۹۷ به ۳ برابر تنزل یافته است که با سه برابر شدن نرخ کالاها و خدمات مشاهده می کنیم قدرت خرید مردم حدود ۳.۵ برابر در سال ۹۷ نسبت به سال ۹۶ کاهش یافته است.

 

 

وحید محمدزاده

ارسالی : نصراله خلیلی

Related posts

Leave a Comment